kancelaria kanoniczna
 
      Menu:

  O Kancelarii
  Zakres usług
  Zespół
  Rekomendacje
  Proces kościelny
  Tytuły nieważności
  Częste pytania
  Pro publico bono
  Kontakt
 
Studium przypadków

Archiwum
   
Proces kościelny

Proces

 „Unieważnienie ślubu kościelnego ” i „rozwód kościelny ” są terminami używanymi jedynie  potocznie. Nie odzwierciedlają dobrze meritum procesu. Bowiem w myśl prawa kanonicznego żaden sąd nie ma mocy zakończyć zawartego przed Bogiem małżeństwa. Można jedynie dowieść, iż zostało ono zawarte nieważnie lub zostało zawarte i niedopełnione. Tylko te dwie przesłanki otwierają drogę do stwierdzenia nieważności małżeństwa sakramentalnego lub dyspensy od śluby zawartego, a niedopełnionego. Jedynie te dwa określenia funkcjonują jako poprawne.

Proces kościelny :

  • Proces nie jest przeciwko komuś, celem jest  stwierdzenie zaistnienia tzw. przeszkód kanonicznych
  • Proces kościelny ≠ tradycyjna rozprawa rozwodowa
  • Sąd kościelny nie orzeka o winie
  • Sąd kościelny nie dopuszcza oceny moralnej przedstawianych w procesie faktów

 

Etapy procesu

Proces kościelny mający na celu stwierdzenie nieważności zawartego sakramentalnie małżeństwa przebiega wg przedstawionego poniżej porządku.   

1. Skarga powodowa

Skarga powodowa to pismo wszczynające proces. Strona wnosząca zaskarża w niej ważność swojego małżeństwa  i zwraca się z prośbą do sądu kościelnego o przeprowadzenie postępowania i stwierdzenie czy dane małżeństwo stron zostało zawarte ważnie oraz przedstawia podstawy swoich wątpliwości i tez. Przed sporządzeniem skargi powodowej zakłada się wcześniejsze zbadanie podstaw do wszczęcia procesu z pomocą adwokata, bada się okoliczności potrzebne do oceny ważności zawartego sakramentu małżeństwa oraz wytycza prawidłową argumentację stanowiska strony, a także określa się dowody potrzebne do obrony twierdzeń strony wnoszącej skargę powodową. Sąd przyjmuje lub odrzuca skargę, czemu przysługuje odwołanie w postaci rekursu przeciwko odrzuceniu skargi powodowej. 


2. Zawiązanie sporu

Skarga powodowa i wezwanie strony pozwanej daje pole do ustosunkowania się byłego partnera do przedstawionych faktów. Sąd, zapoznawszy się z opinią obu stron dokonuje zawiązania sporu, czyli określa jaka przeszkoda i po czyjej  stronie będzie w procesie udowadniana.


3. Postępowanie dowodowe

Strony przedkładają wszelkie dowody i dokumenty, przesłuchiwani są świadkowie, powoływani są biegli sądowi (zazwyczaj psycholog, psychiatra, ginekolog lub seksuolog, w zależności od potrzeby danej sprawy) do oceny i ekspertyz przedstawionych dokumentów i wyrażenia opinii o stronach postępowania. Przesłuchania stron oraz świadków odbywają się pojedynczo w różnym czasie. W ich trakcie obecny jest najczęściej sędzia audytor oraz notariusz. Możliwa jest również sytuacja wezwania na przesłuchanie do proboszcza parafii miejsca zamieszkania jako sędziego delegowanego do sprawy.


4. Publikacja akt sprawy i głos obrończy

Na zakończenie postępowania dowodowego sąd wyznacza określony termin, w którym adwokaci i strony mogą zapoznać się z całością zebranych w sprawie akt czyli z zeznaniami strony przeciwnej jak i wszystkich świadków. Możliwe jest wtedy pisemne ustosunkowanie się do ww. zeznań, a także ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego o nowe dowody. Jest to również czas na złożenie głosu obrończego. Jest to pismo skierowane do sądu, podsumowujące sprawę, w którym podkreśla się argumenty za stwierdzeniem nieważności małżeństwa.

 

 5. Głos Obrońcy Węzła Małżeńskiego

Obrońca Węzła Małżeńskiego ma w każdym procesie o unieważnienie małżeństwa zadanie obrony zawartego małżeństwa. Przedstawia uwagi, w których wskazuje te okoliczności znajdujące się w aktach sprawy, które przemawiają za ważnością małżeństwa. Strona, bądź jej adwokat mają natomiast prawo do złożenia  pisemnej odpowiedzi na te uwagi.


6. Wyrok

  Na podstawie całości materiału w aktach sprawy sąd przedstawia odpowiedź na pytanie, czy udowodniono istnienie przeszkody, o której była mowa w zawiązaniu sporu, a więc czy sakrament małżeństwa został ważnie zawarty, czy też jest nieważny i nigdy nie zaistniał węzeł małżeński pomiędzy stronami. Jeżeli strona nie zgadza się z wydanym wyrokiem ma prawo wnieść apelację do trybunału wyższej instancji. Ponadto, w przypadku wyroku pozytywnego, czyli orzekającego nieważność małżeństwa, sprawa z urzędu trafia do trybunału II instancji. Aby możliwe było ponowne pełne uczestniczenie w sakramentach i życiu Kościoła, wymaga się uzyskania drugiego wyroku za nieważnością małżeństwa lub dekretu potwierdzającego pierwszy wyrok.

 
   




Copyright (c)2011  Kancelaria Kanoniczna "Primus"
fot.& stylizacja Monika J. Gryska-Łączniak : Moni Metamorfoza